วันวิสาขบูชา วันสำคัญของโลก
พระมหาธวัชชัย คุณากโร (เกื้อเกตุ)*

    วันวิสาขบูชาเป็นวันที่สำคัญที่สุดทาง พระพุทธศาสนา ด้วยเป็นวัน ประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระบรมศาสดา ผู้ทรงประดิษฐานพระพุทธ ศาสนา วันสำคัญสามประการนี้ ได้เวียนมาบรรจบตรงกันอย่างน่าอัศจรรย์ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ของทุกปี ซึ่งเหตุการณ์ทั้งสาม เกิดขึ้น ตรงกัน ทั้ง 3 คราว คือ
    1. เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะ ประสูติที่พระราชอุทยานลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับกรุงเทวทหะ เมื่อเช้าวันศุกร์ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ ก่อนพุทธศักราช 80 ปี
    2. เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้ เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระ ชนมายุ 35 พรรษา ณ ใต้ร่มไม้ศรีมหาโพธิ์ ฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุ เวลาเสนานิคม ในตอนเช้ามืดวันพุธ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ปีระกา ก่อนพุทธ ศักราช 45 ปี หลังจากออกผนวชได้ 6 ปี ปัจจุบันสถานที่ตรัสรู้แห่งนี้ เรียกว่า พุทธคยา เป็นตำบลหนึ่งของเมืองคยา แห่งรัฐพิหารของอินเดีย
    3. หลังจากตรัสรู้แล้ว ได้ประกาศพระศาสนา และโปรดเวไนย สัตว์ 45 ปี พระชนมายุได้ 80 พรรษา ก็เสด็จดับขันธปรินิพพาน เมื่อวัน อังคาร ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ปีมะเส็ง ณ สาลโวทยาน ของมัลลกษัตริย์ เมืองกุสินารา แคว้นมัลละ (ปัจจุบันอยู่ในเมือง กุสีนคระ) แคว้นอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย
    พุทธศาสนิกชนต่างทราบกันดีถึงความหมายของวันวิสาขบูชา แต่เหนือสิ่งอื่นใดความหมายที่สำคัญและเราทั้งหลายสามารถถือเป็นแบบ อย่างและนำไปประพฤติปฏิบัติตามได้ คือความภาคภูมิใจและเลื่อมใส ศรัทธาต่อพระรัตนตรัย ที่สำคัญคือเป็นอนุสติเตือนใจให้ระลึกถึงหลักธรรม และบูชาด้วยการปฏิบัติธรรม ซึ่งเป็นประโยชน์สูงสุดอย่างแท้จริง ทั้งแก่ผู้ปฏิบัติเอง สังคม และเป็นการสืบต่ออายุพระศาสนาที่มั่นคงยั่งยืน
    นอกจากนี้ยังมีความหมายจากสามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นและเกี่ยวพันเป็น อันหนึ่งอันเดียวกัน คือ
    การประสูติของพระองค์ เตือนให้เราระลึกว่า แม้ทุกคนจะเริ่มต้นชีวิตด้วยความเป็นมนุษย์ที่มีกำเนิดไม่แตกต่างกัน แต่ต่อจากนั้นคนเราก็แสดงความเป็นสัตว์ประเสริฐออกมา ด้วยการเป็นผู้สามารถฝึกอบรมได้ ตรัสรู้เป็นศาสดาที่เคารพบูชาของมวลมนุษย์ นำประโยชน์สุขมาให้ไม่เฉพาะตนเองหากแต่เกื้อกูลชาวโลกด้วย พระพุทธเจ้าทรงเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงภาวะเช่นนี้
    การตรัสรู้ เป็นเครื่องเตือนให้ระลึกว่า สิ่งสำคัญที่เป็นจุดมุ่งหมายและผลสำเร็จแห่งความเพียรพยายาม รวมทั้งการใช้สติปัญญาของพุทธองค์ หาใช่การได้มาซึ่งสิ่งสำหรับปรนเปรอความสุขส่วนตัวไม่ แต่เป็นการเข้าถึงความดีงามอย่างสูงสุด ที่ทำให้พระชนชีพของพระองค์เต็มเปี่ยมสมบูรณ์ ขณะเดียวกันก็เผื่อแผ่ความสมบูรณ์นี้ไปยังชีวิตอื่นๆ ด้วยอันนำมาซึ่งประโยชน์สุขแก่โลก การเข้าถึงความดีงามหรือพระธรรมนี้เองที่ทำให้เจ้าชายสิทธัตถะ ตรัสรู้ เป็นพระพุทธเจ้าซึ่งการเกิดขึ้นนี้ทำให้ธรรม ปรากฎขึ้นบนโลก และกระจายความดีงามออกไปด้วยคำสอนที่เป็น จุดแสงส่องทางแห่งการดำเนินชีวิตที่ดีงาม อันนำไปสู่ประโยชน์สุข และการอยู่ร่วมกันอย่างสงบร่มเย็น นอกจากนี้ การตรัสรู้ยังสอน ด้วยว่าการบรรลุผลสำเร็จที่ดีงามนั้น มิใช่จะกระทำได้ง่ายๆ ต้องใช้ความ เพียรพยายามและอดทนอย่างสูงยิ่ง
    สำหรับปรินิพพานนั้น มีความหมายที่เป็นอนุสติให้ระลึกว่า พระชนชีพของพระพุทธเจ้าในฐานะที่เป็นมนุษย์ เมื่อถึงความสิ้นสุดก็ดับไปตามกาลเวลา แต่พระธรรมที่ทรงค้นพบและเปิดเผยให้ปรากฎบนโลกนั้น เป็นหลักแห่งความจริง และความดีงามอันเป็นอมตะ ไม่คลาดเคลื่อน หรือแตกดับ ยังคงนำทางแห่งปัญญา เพื่อบรรลุประโยชน์แก่มวลมนุษย์สืบต่อไป ทั้งนี้หากมองให้ลึกซึ้งแล้วจะเห็นว่า การตรัสรู้นั้นมีความสำ คัญที่สุด ด้วยการเริ่มต้นและสิ้นสุดของชีวิต ที่เรียกว่าการเกิดการตายนั้น มนุษย์ทุกคนมีเสมอกัน แต่สิ่งที่สำคัญอยู่ที่ชีวิตซึ่งเป็นไประหว่างจุดเริ่มต้นและสิ้นสุด ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้เเจ้าชายสิทธัตถะเป็นพระพุทธเจ้า ที่ได้รับการเคารพบูชากระทั่งถึงทุกวันนี้
    องค์การสหประชาชาติได้รับรองความสำคัญของวันวิสาขบูชา และประกาศให้เป็นวันสำคัญแห่งสหประชาชาติ เมื่อปี 2542 นำความ ปลาบปลื้มยินดีมาสู่พุทธศาสนิกชนทั่วโลกอย่างท่วมท้น ซึ่งสำนักงาน ใหญ่และที่ทำการขององค์การสหประชาชาติ จะจัดให้มีการรำลึกถึง ตามความเหมาะสม อาจกล่าวได้ว่าวันวิสาขบูชา เป็นวันสำคัญที่มีการเฉลิมฉลองกัน อย่างกว้างขวาง ทั้งในประเทศพุทธ และประเทศมิใช่พุทธ รวมทั้งองค์การระหว่างประเทศ เช่น สหประชาชาติก็ยังได้สนับสนุนและร่วมส่งเสริมกิจ กรรมเช่นนี้ด้วย จึงสมควรเป็นวันสำคัญสากลของชาวโลก
    เมื่อมาพิจารณาเนื้อหาสาระของวันวิสาขบูชาแล้ว ยิ่งเห็นความ หมายและนัยสำคัญยิ่งกว่าเทศกาลใดๆ ที่ชาวโลกเขาเฉลิมฉลองกัน ซึ่งน่าจะเหมาะสมกับสังคมมนุษย์ปัจจุบันที่นับว่าเป็นสังคมศิวิไลซ์ ซึ่งก็ มักจะทำอะไรๆ ที่ศิวิไลซ์ตามไปด้วย เพราะเทศกาลนี้จะเกี่ยวเนื่องถึง การอุบัติ ตรัสรู้ และปรินิพพานขององค์พระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธ เจ้าผู้เป็นศาสดาเอกอุแห่งโลก พระองค์ตรัสว่า "ดูก่อนภิษษุทั้งหลาย เอกบุคคลในโลก เมื่อจะอุบัติ ย่อมอุบัติขึ้นมาเพื่อประโยชน์และความสุขแก่ชนหมู่มาก (รวมทั้ง) เพื่อประโยชน์เกื้อกูลและความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย"
    เนื่องในวันวิสาขบูชา ขอเชิญพุทธศาสนิกชนทุกท่านได้แสดง ออกซึ่งความกตัญญูกตเวที ด้วยการปฏิบัติบูชา รักษาศีล เจริญภาวนา ศึกษาหลักธรรมคำสั่งสอน แล้วน้อมนำมาประพฤติปฏิบัติในชีวิตประจำ วัน ชีวิตก็จะประสพกับความสะอาด สว่าง และสงบ สืบไป

หมายเหตุ ข้อมูลบางตอนได้คัดลอกมาจากอินเตอร์เน็ต

*วัดอตัมมยตาราม ตั้งอยู่ ณ เมืองวูดดิลวิลล์ รัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา
e-mail : tawatchai955@hotmail.com

กลับสู่หน้าหลัก