ความไม่ประมาท
โดย ดร.พระมหาจรรยา สุทฺธิญาโณ

   ชาวพุทธหรือชาวไทย คุ้นเคยกับคำว่า ไม่ประมาท อยู่ในชีวิตประจำวันและพูดตักเตือนกันอยู่ตลอดเวลา เช่นเวลาเพื่อนมาเยี่ยมที่บ้าน บังเอิญฝนตกหนัก รอให้ฝนหยุดนานเท่าไรฝนก็ยังไม่หยุด เพื่อนคนนั้นตัดสินใจลาเพื่อนที่เป็นเจ้าของบ้านเพื่อเดินทางกลับบ้านไปทำธุระอย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อนที่เป็นเจ้าของบ้านก็จะกล่าวคำขอบคุณและลงท้ายว่า ขับรถดีๆ นะ อย่าประมาท เพื่อนที่มาเยี่ยมก็เข้าใจรู้ว่าเพื่อนกล่าวคำส่งด้วยความปรารถนาดี

   เวลาเดินทางเข้าป่าดงดิบแห่งใด หากเคยมีข่าวว่า ป่าแห่งนั้นมีสัตว์ร้าย เช่นเสือและสิงห์โตภูเขามักจะเดินเพ่นพ่านอยู่ไม่เป็นเวล่ำเวลา คนเดินทางก็จะเตือนสติของกันและกันว่า เดินด้วยความระมัดระวังนะ อย่าประมาท
   ตำรวจทหารที่ปฏิบัติการในเขตที่ผู้ก่อการร้ายกำลังอาละวาด มักจะได้รับคำเตือนจากผู้บังคับบัญชาว่า อย่าประมาทนะ สถานการณ์สงบๆอาจจะมีเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้นได้เสมอ
   เวลาท้องฟ้าครึ่มๆ แม้จะเป็นฤดูร้อน แต่ก็มักจะเตือนกันว่า เวลาเดินทางไปไหนมาไหน ถือร่มใบด้วยนะ อย่าประมาท ฝนอาจจะตกเมื่อไรก็ได้
   หรือในประเทศใดประเทศหนึ่ง เคยมีรัฐบาลที่ได้รับความนิยมนับถือจากประชาชนอย่างมาก จะได้รับความนิยมโดยวิธีใดก็สุดแล้วแต่จะกระทำ แต่ประชาชนนิยมมากก็แล้วกัน อยู่มาวันหนึ่งมีคณะทหารกลุ่มหนึ่ง ก่อการรัฐประหารล้มรัฐบาลมหานิยมนั้นลงได้ แต่ประชาชนที่เคยนิยมก็ยังนิยมอยู่ไม่สร่าง ฝ่ายรัฐประหารประกาศกฎอัยการศึก เพื่อสะดวกแก่การใช้อำนาจรักษาความปลอดภัยแก่ประเทศชาติ
   ประชาชนหลายกลุ่มก็เรียกร้องว่า ประกาศยกเลิกกฎอัยการศึกเสียทีเถอะประชาชนจะได้มีเสีรีในการแสดงความคิดความเห็นทางการเมืองได้อย่างเปิดเผย แต่คณะรัฐประหารก็ยังไม่ยอมยกเลิกประกาศกฎอัยการศึก เพราะที่ปรึกษามักจะบอกว่า อย่าประมาท อาจจะยังมีคลื่นใต้น้ำที่อาจจะซัดขึ้นมาเมื่อไรก็ได้
   หรือในเขตพื้นที่ ที่ประชาชนมีความคิดแตกแยกกันอย่างรุนแรง อันมีสาเหตุมาจากความแตกต่างกันระหว่างเชื้อชาติ ศาสนา และวัฒนธรรม เคยมีข่าวความรุนแรงถึงกับสังหารพระสงฆ์ในขณะออกบิณฑบาต ซึ่งเป็นการโปรดสัตว์หรือแผ่เมตตาแก่สรรพสัตว์ทั้งหลายตามหลักการของพระพุทธศาสนา
   ทุกวันนี้เวลาพระสงฆ์ออกบิณฑบาตจึงต้องมีทหารเดินตามหลังพระสงฆ์ไปด้วยเพื่อรักษาความปลอดภัย หลายคนเห็นว่า พระสงฆ์เป็นผู้ไม่เบียดเบียนออกโปรดสัตว์ยามเช้า ไม่น่าจะมีทหารถืออาวุธติดตามไปเป็นภาพที่ขัดกันในตัว
   แต่คนที่อยู่ในพื้นที่รู้เห็นเหตุการณ์ตึงเครียดจริงๆ ก็บอกว่า ไม่ควรประมาท เพราะเรื่องการทำร้ายพระสงฆ์ขณะบิณฑบาตก็เคยมีมาแล้ว ทหารที่เป็นลูกศิษย์ตามหลังไปไม่ได้ตั้งใจจะไปฆ่าใครหรอก แต่เดินไปให้ผู้ก่อการร้ายเห็นแล้วเปลี่ยนความคิดจากการที่จะสังหารพระสงฆ์ เป็นการไม่กระทำเพราะหากทหารเดินตามหลังไป ไม่สามารถสังหารพระสงฆ์ได้ง่ายเหมือนกัน จึงเป็นการกระทำที่เรียกว่า ไม่ประมาทอีกแบบหนึ่ง
   คนที่ตั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้แม่น้ำหรือทางเดินของน้ำ เวลาใกล้ฤดูน้ำหลาก มักจะทำที่เก็บของไว้สูงๆ พ้นจากระดับน้ำที่เคยท่วมหลายเมตร เวลาเพื่อนบ้านถามว่า ทำนั่งร้านทำอะไรสูงขณะนั้นละ เจ้าของบ้านจะตอบว่า เวลาน้ำท่วมสูงจะได้นำของที่จำเป็นแก่การครองชีพหรือของมีค่าไปเก็บไว้ ไม่ประมาทไว้แหละดี
   เมื่อหกปีที่แล้ว ช่วงเปลี่ยน ค.ศ. จากปี 1999 เป็น ปี 2000 เขาเล่าลือกันว่า ปีนั้นจะเกิดปรากฏารณ์ y2k ปรากฏการณ์ดังกล่าวจะทำให้ระบบไฟฟ้าหรือระบบต่างๆ ที่เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์รวนไปหมด ร้านค้าต่างๆ อาจจะเปิดไม่ได้ ไฟฟ้าอาจจะดับหมด แม้แต่เครื่องบินก็อาจจะลงรันเวย์ไม่ได้ ก็ลือกันไปต่างๆ นาๆ ตอนนั้นผู้เขียนพักอยู่ที่วัดไทย ดี.ซี. ก่อนที่จะถึงคืน ปี 2000 เพียงวันเดียว ประชาชนพากันเข้าแถวซื้อของตามร้านต่างๆ จำนวนมาก สถานนีขายน้ำมันต่างๆ เห็นรถหยุดเติมน้ำมันกันยาวเหยียด หลายคนซื้ออาหาร เทียนไขและแม้แต่ไม้ฟืนก็ยังขายดี สิ่งต่างๆ ถูกตุนไว้อย่างมากเท่าที่จะมากได้ หากถามคนเหล่านั้นว่า ทำไมจึงตุนสิ่งต่างๆไว้มากมายขนาดนั้น เขาจะตอบว่า ไม่ประมาทไว้ก่อน เผื่อเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นจะได้มีเครื่องใช้ไม้สอยที่จำเป็นไปสักระยะหนึ่ง
   พอถึง ปี ค.ศ. 2000 จริงๆ ก็ไม่มีเหตุการณ์อันน่าสะพึงกลัวใดๆ เกิดขึ้น ทุกอย่างดำเนินไปตามปกติ การปฏิบัติธรรมข้อไม่ประมาทคราวนั้นทำให้ร้านค้าและสถานที่จับจ่ายสิ่งที่จำเป็นแก่การดำรงชีวิตพากันร่ำรวยไปตามๆ กัน

   สรุปว่า ความไม่ประมาท คือ ความระมัดระวัง ตั้งใจ และตื่นตัวเฝ้าดูสิ่งต่างๆ ที่กำลังจะเกิดและเกิดขึ้นมาอย่างต่อเนื่องรอบๆตัวด้วยความรู้สึกตัวทั่วถึง มีความพร้อมที่จะแก้ปัญหาต่างๆ ที่อาจจะกระทบต่อชีวิตสังคมและประเทศชาติอยู่ตลอดเวลา

ขอกราบนมัสการขอบคุณ
พระมหาธวัชชัย คุณากโร (เกื้อเกตุ) วัดอตัมมยตาราม ตั้งอยู่ ณ เมืองวูดดิลวิลล์ รัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา
เอื้อเฟื้อข้อมูล

กลับสู่หน้าหลัก