นายสมพงษ์ ชูจิต
ผู้สืบทอดศิลปหัตถกรรมการแกะหนังตะลุง

     หัตกรรมหนังตะลุง เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นอีกอย่างหนึ่งของชุมชนคนภาคใต้ มีวิวัฒนาการการเรียนรู้มายาวนาน ประวัติความเป็นมาดั้งเดิมไม่สามารถค้นหาได้ แต่ผู้เฒ่าหลายคนเล่าให้ฟังว่า เป็นภูมิปัญญาที่ฝังลึกอยู่ในสายเลือดของคนใต้ การสืบทอดหัตกรรมหนังตะลุง ได้มีการสืบทอดกันมาหลายยุคหลายสมัย มีช่างแกะรูปหนังตะลุงหลายต่อหลายคนที่ประสบความสำเร็จ สามารถทำเป็นผลิตภัณฑ์จำหน่ายเป็นของที่ระลึก หรือของประดับให้กับนักท่องเที่ยวที่ได้มีโอกาสเดินทางมาเยือนภาคใต้ และแกะเป็นรูปหนังให้กับศิลปินหนังตะลุงนำมาแสดงเป็นเรื่องโดยอิงวรรณคดีบ้าง ประวัติศาสตร์บ้าง แล้วแต่คณะหนังตะลุงจะสร้างเรื่องขึ้นมาเพื่อความสนุก บันเทิงและเป็นคติเตือนใจแก่คนในสังคม การเล่นหนังตะลุงหรือการเล่นเงาตามรูปแบบหนังตะลุงจะมีการแกะรูปหนังซึ่งมีการเล่าขานกันมา เช่น รูปพระ รูปนาง ตัวตลกต่าง ๆ เช่น ลุงเท่ง หนูนุ้ย ลุงทอง ลุงแก้ว ฯลฯ การเล่นหนังตะลุงในสมัยนั้นนับว่าเป็นที่นิยมของชุมชนในชนบทเป็นอย่างมาก การสืบทอดวัฒนธรรมการแกะหนังตะลุง และการแสดงหนังตะลุงมีการสืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่องจวบจนปัจจุบัน

     นายสมพงษ์ ชูจิต เป็นคนจังหวัดพัทลุง ภูมิลำเนาอยู่บ้านเลขที่ 879 หมู่ที่ 6 ตำบลท่ามะเดือ อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง ปัจจุบันอายุ 46 ปี ชอบเขียนรูปหนังตะลุงมาตั้งแต่เล็ก ๆ สมัยอยู่โรงเรียนชอบขอกระดาษสมุดจากเพื่อน ๆ เพื่อวาดรูปหนังตะลุง
     พ.ศ. 2515 ขณะนั้นสมพงษ์ ชูจิต อายุ 15 ปี ก็ได้เริ่มเรียนรู้การแกะรูปหนังตะลุงจากผู้เฒ่าในหมู่บ้าน แล้วเริ่มฝึกหัดแกะจนแกะได้ในระดับหนึ่ง กลางปี พ.ศ. 2515 คุณพ่อให้เดินทางไปกรุงเทพฯ เพื่อเรียนซ่อมเครื่องยนต์ แต่ด้วยใจรักในหัตกรรมพื้นบ้านการแกะหนังตะลุง จึงได้ขอกับพ่อว่าจะเรียนรู้และฝึกหัดการแกะรูปหนังตะลุง คุณพ่อก็ยินยอม
      ปลายปี พ.ศ. 2515 จึงได้เริ่มเรียนรู้และฝึกหัดแกะรูปหนังตะลุงอย่างจริงจังโดยดูแบบจากช่างที่เขาทำสำเร็จแล้ว และจากตามฝาผนังของโบสถ์ตามวัดต่าง ๆ บ้าง หนังสือลายไทยบ้าง และแอบจำจากคนอื่นบ้าง
      พ.ศ. 2519 ผลงานการแกะรูปหนังตะลุงที่ได้พยายามเรียนรู้และฝึกหัดอย่างต่อเนื่องเป็นเวลายาวนาน ก็ได้รับการยอมรับจากช่างโดยส่วนใหญ่ และต่อจากนั้นก็ได้ทำเป็นผลิตภัณฑ์ตามรูปแบบของตนเองตลอดมา
      พ.ศ. 2530 สมพงษ์ ชูจิต ประสบความสำเร็จอีกระดับหนึ่ง เมื่อได้รับรางวัล จากการส่งรูปหนังตะลุงเข้าประกวด ในงานประเพณีเดือนสิบ จังหวัดนครศรีธรรมราช
      พ.ศ. 2531-2533 สมพงษ์ ชูจิต ได้รับรางวัลที่ 1 ถึง 3 รางวัล และ 3 ประเภท จากการส่งผลงานที่ตนเองผลิตได้เข้าประกวดแข่งขันในงานประเพณีเดือนสิบ จังหวัดนครศรีธรรมราช ถึง 3 ปีซ้อน
      ปี 2544 วันที่ 26 สิงหาคม 2544 ผลงานของ สมพงษ์ ชูจิต ก็ได้รับการตัดสินให้ได้รับรางวัลที่ 2 จากการประกวดในงานหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ของ 14 จังหวัดภาคใต้
     นี่คือการสืบทอดเจตนาภูมิปัญญาท้องถิ่นจากบรรพบุรุษสู่ลูกหลานของคนในภาคใต้อีกแขนงหนึ่งที่ไม่มีโอกาสสูญหาย

     ปัจจุบัน
     สมพงษ์ ชูจิต เปิดร้านทำผลิตภัณฑ์หัตตกรรมหนังตะลุงโดยผลิตได้หลายรูปแบบ และนำออกวางขายให้กับนักท่องเที่ยว ที่เดินทางมาเยี่ยมชมถ้ำพระ และถ้ำน้ำร้อน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง และยังเปิดบริการสอนความรู้แก่เยาวชนที่สนใจจะเรียนรู้ โดยไม่มีข้อจำกัดใด ๆ "ร้านลุงเท่ง หน้าถ้ำ" อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง ผู้สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่นอีกคนหนึ่ง


     
ขอขอบคุณ สำนักงานเกษตรจังหวัดพัทลุง

กลับสู่หน้าหลัก